gevoelswaarneming

Leonardo de Vinci ca. 1490.
De mens als middelpunt van het heelal. Symbool van humanisme.

Hoe sensibel ben jij naar je binnenwereld?
Sensibiliteit helpt mensen om veranderingen in hun binnenwereld op te merken. Dit doe je vanuit het autonome zenuwstelsel de hele dag vliegensvlug en ongemerkt via het oeroude instinct en intuïtie. Je voelt ‘onraad aan je water’ of je krijgt een onbestemd onderbuikgevoel. Dit basale onbewuste weten helpt ons -net als dieren – om te overleven. Een mens reageert hierdoor razendsnel op veranderingen. We kunnen hierdoor onszelf en vaak ook anderen acuut beschermen. Van onbewuste waarneming met behulp van de hapsis, de oertast, worden we vervolgens verstandelijk bewust. We gaan later -dat wat we hebben opgemerkt- duiden, interpreteren en analyseren. De gevoelswaarneming krijgt daardoor ook een rationele betekenis.

Gevoelsvermogen kun je verfijnen
Bij haptonomie staat waarneming via de tastzin – je gevoelsvermogen – centraal. Via sensoren en receptoren, zogenoemde interoceptie, spreekt ons lijf boekdelen. Lichaamssignalen komen als helpers op je pad. Je kunt je eigen gevoelsmatige sensitiviteit ontwikkelen door geregeld bij jezelf op bezoek te gaan met de vraag: Hoe is het nu met mij? Door je bewust open te stellen voor dat wat zich aandient in je binnenwereld, raak je steeds vertrouwder met jezelf.
Hoe vertrouwder je raakt met deze innerlijke waarneming hoe duidelijker je keuzes maakt en hoe meer zelfvertrouwen je ervaart. Dan komt er ruimte voor souplesse, gratie en levendige presentie. Ofwel, het is goed te merken dat je lekker in je vel zit.

Wat kun je zoal in je binnenste gewaarzijn?
Je kunt lijfelijk inwendig aftasten en waarnemen. Je neemt wat lijfelijk waar is. Je wordt door aandacht te besteden aan je innerlijk steeds gevoeliger voor al wat er in je binnenste opvalt, beweegt of stroomt.
Zoals:
a. je houding, beweging en motoriek: stram of soepel.
ik zet mijn schouders eronder
– ik houd mijn poot stijf
– ik beweeg me vrij in de ruimte

b. je organen en ingewanden, de inwendige gevoelsbeleving. Bijvoorbeeld honger, dorst, slaap, lichaamstemperatuur en hartslag.
ik heb de buik er van vol
– het ligt me zwaar op de maag
– het gaat me aan het hart

a en b vormen samen de integrale lichaamsbeleving.
c. je stemming en gemoed zijn mee-bepalend voor je externe presentie.
vandaag heb ik een kort lontje
– voel me zwaar in het gemoed
– ik zie het niet meer zitten.

d. het gevoel van kompleet zijn doet een mens goed. Dit voel je overigens alleen maar in het hier en nu. Dit kan ik niet alvast voor volgende week voelen. In je binnenste werkt alles natuurlijk samen als een levend lijf. Hoe meer je van top tot teen aanwezig bent in je lijf hoe meer je je thuis voelt bij jezelf. Je voelt ‘heel de mens’ in relatie met de omringende leefwereld.

Eerst denken of eerst voelen?
Op de markt van welzijn en geluk, ofwel persoonlijke ontwikkeling komt deze vraagt geregeld terug. Vooralsnog ga ik er vanuit dat het allebei waar kan zijn. Alhoewel ik mijn lijfelijke signalen liever serieus neem dan mijn rationele verhalen. Bijvoorbeeld: ‘ik moet altijd sterk zijn’ of ‘ik word aan mijn lot overgelaten’ of ‘ik moet me altijd aanpassen’ enz. enz. Is dat waar? Voelen -als een kip zonder kop- brengt ons echt niet verder en alleen maar rationaliseren ook niet. Je kunt jezelf via gedachten en verhalen helemaal beroerd doen voelen. Nagaan of die gedachten wel reëel zijn kan al helpen. In de haptonomie gebruiken we de term: met gevoel doorstraalde rede.

bron:
onder meer geïnspireerd door het verslag van het haptonomie-symposium 20-10-2006 en het uitgebreide boek over haptonomie: Levenslust & Levenskunst van Frans Veldman

verdriet verzacht


Verdriet is nooit een eindstation. Dit is de titel van een boek van Jaane Krook in gesprek met psychiater en danstherapeut Charlotte Querido. Deze titel gebruik ik vaak in mijn praktijk. Vooral als mensen bang zijn dat als ze eenmaal hun verdriet eenmaal toelaten dat het dan nooit meer ophoudt. Als er verdriet is, is er verdriet. Het hoeft niet langer onderdrukt te worden. Groot verdriet, klein verdriet, het telt allemaal mee. Verdriet kan voldragen verdriet worden.

Je hoeft echt niet meteen te weten waarom tranen opwellen. Je voelt verdriet en dat is wat het is. Waarom-vragen blokkeren juist de natuurlijke stroom. Tranen helpen verzachten. Huilen hoeft niet gepaard te gaan met drama of zelfmedelijden. Het mooie is dat verdriet overgaat door verdrietig te zijn. Juist het tegenhouden van opkomende tranen kan last bezorgen. Je voelt je dan letterlijk terneergedrukt. Onderdrukt verdriet kan leiden tot de-pressie. Het werkzame ‘medicijn’ is juist ex-pressie, ofwel verdriet naar buiten brengen en liefst ook delen met een ander zodat je het echt achter je kunt laten.

De Regen

Hij komt wanneer hij komen moet, de regen

Geen bui, wat heet, geen druppel hou je tegen

Hij valt, hij mot, hij klettert neer in overvloed

Er valt geen druppel meer of minder dan er vallen moet.

Toon Hermans

Als er sprake is van oud zeer kan het je geruststellen om te weten dat je nu wél de mogelijkheid hebt om je tranen liefdevol te ontvangen. Als volwassene kun je je zelf ontfermen over kwetsuren uit het verleden. De feitelijke pijnlijke situatie ligt al lang achter je. Dit oud zeer herkennen en erkennen is genoeg. Je hoeft dit zeker niet opnieuw te beleven. Toen was er geen tijd of aandacht voor verdriet.
Nu mag stromen wat zich als vanzelf aandient. Het vraagt moed om je kwetsbaarheid te uiten en te delen. Misschien ben je graag alleen met je verdriet of kies je iemand om het mee te delen. Liefst iemand die aandachtig luistert, je geborgenheid biedt en affectief bevestigt. Je voelt dan dat je er helemaal mag zijn zoals je bent, met al je kracht en kwetsbaarheid.

contact met je wijze lijf

Maandagavond 29 maart gaf ik mijn eerste life-webinar. Ruim honderd mensen toonden actief belangstelling en tachtig mensen hebben het webinar gevolgd. Gelukkig ging het, na even zoeken, goed met de techniek. Ik geniet ervan om deze nieuwe vorm van ontmoeten te leren kennen en te gebruiken.
Door de pandemie zijn webinars, life-streams, zoom en teams vertrouwde communicatiemiddelen geworden. Een mooi voorbeeld van de realiteit onder ogen zien en van daaruit initiatieven nemen die zo goed mogelijk aansluiten bij ieders behoeften en mogelijkheden.

Kijken, luisteren, aanvoelen, …
De meeste deelnemers hadden ook het boek gelezen dat ik onlangs schreef: ‘ONDERBROKEN | contact met je wijze lijf’. Ik kreeg terug dat door de persoonlijke toelichting die ik gaf, kwartjes meer beginnen te vallen. Dit kan bij iedereen verschillend zijn. De een is meer visueel ingesteld via het kijken, de ander auditief via het luisteren en de derde is kinesthetisch ingesteld en ervaart het meeste gemak bij aftasten en voelen. Weet jij van jezelf hoe jij het meest comfortabel leert of informatie tot je neemt?

Stoppen-zitten-voelen
Dit begrip en de betekenis ervan begint bij lezers en kijkers steeds duidelijker te worden: ‘Dus ik hoef er niet alleen over na te denken en kan gewoon in mijn eigen lijf voelen?’. Ja zo is het! Je lijft geeft echt, oppervlakkig of in de diepte, zinvolle boodschappen die als je er gehoor aan geeft bijdragen aan je welzijn en gezondheid. Onze natuurlijke intelligentie is immers gericht op overleven.
We reiken instinctief uit naar wat goed voelt en sluiten ons af voor wat niet goed voelt. Door meer en meer vertrouwd te zijn met je binnenwereld, groeit zelfkennis en zelfvertrouwen. In plaats van afleiding of demping van innerlijke onrust durf je de tijd te nemen om te stoppen, voluit en stevig rechtop te gaan zitten en te voelen wat er te voelen valt.

Proces in plaats van quick fix
Het gaat niet om een ‘quick fix’, maar om een ontwikkelingsproces waarbij je steeds vertrouwder raakt met je gevoelsleven. Waarbij je steeds sensibeler wordt bij huid-op-huid-contact, de meest directe vorm van aanraking. Waarbij je je draagkracht verstevigt waardoor je eventuele tegenslagen kunt dragen niet langer hoeft te verdragen. en je veerkracht toeneemt. Waarbij je veerkracht toeneemt en daardoor je vitaliteit en je zin om iets te ondernemen. Zo breng je je denkvermogen in balans met je gevoelsvermogen.

Verticale en horizontale verbinding
Dit webinar stond vooral de verticale verbinding met jezelf centraal. Alle aandacht in stil contact voor jezelf. Het bewuste contact met je lijf tussen hemel en aarde is het ‘medicijn’ voor vitaliteit in plaats van stressklachten. Je raakt thuis in je binnenwereld. Het volgende webinar is gepland op 10 mei. Dan staat de horizontale verbinding met anderen en met je omgeving centraal.

podcast over haptotherapie

te gast bij esther en marcel voor de opname van een podcast over haptotherapie

https://www.buzzsprout.com/269748/7459174

Opname podcast over haptotherapie

Collega-haptotherapeut Esther Molenaar www.haptotherapie-esther.nl maakt interessante en leerzame podcasts over haptotherapie. Vorige week mocht ik aanschuiven voor zo’n interview naar aanleiding van het boek ‘ONDERBROKEN | contact met je wijze lijf’ dat ik schreef. De podcast kun je als je wilt beluisteren via bovenstaande link.

Verhalen over …

Een uur lang kreeg ik vragen van Esther die de kern van het boek raken.
Ook lazen we om beurten een praktijkvoorbeeld van een client voor. Onderwerpen die onder meer aan bod komen zijn:

  • haptotherapie; wat is dat?
  • de lijfelijke woning als metafoor
  • basisgevoel van liefde en vertrouwen
  • natuurlijke eigenheid
  • kompleet menszijn en
  • affectieve bevestiging.

Klinkt misschien allemaal nog vaag. Het is via deze podcasts mogelijk begrippen over gevoel en gemoed te verduidelijken. En mogelijk helpt het luisteraars meer thuis te raken in hun eigen gevoelsleven. Hopelijk zijn Esther en ik daar in geslaagd. Op het eind van het gesprek hoor je ook wat het schrijven van het boek mij heeft gebracht.

Ik wens je veel luisterplezier en natuurlijk zijn je reacties welkom.

vragen over haptotherapie

Wat is de kracht van haptotherapie? 
Haptotherapie maakt voelbaar wat je innerlijk beweegt door contact. Verstandelijk ken je jezelf vaak beter dan gevoelsmatig. Haptotherapie brengt je in contact met je lichaamsgewaarwording, gemoedsbeweging en intuitie.
Je raakt vertrouwd met je innerlijk en krijgt zicht op wat nodig is voor gezonde zelfzorg. Ingrijpende gebeurtenissen kunnen geïntegreerd worden in je leven. 
Je herstelt de balans tussen gevoel en ratio. Er komt ruimte voor ontmoeting in de dubbele betekenis van het woord. Minder moeten & meer ontmoeten.

 Wat is het verschil tussen haptonomie en haptotherapie? 
Haptonomie is de theoretische ondergrond van haptotherapie. Haptonomie als wetenschap van de affectiviteit is in de jaren ’50 ontwikkeld door de Nederlander Frans Veldman sr. Haptonomie gaat over gevoelsleven, gemoedsbeleving en contact in de ruimste zin van het woord. 
Haptotherapie is de praktische toepassing van haptonomie. De directe communicatie door aanraking, het belangrijkste en unieke ‘instrument’ van de therapeut, helpt je te doen wat jou goed doet. Andere toepassingen van haptonomie zijn bijvoorbeeld: haptonomische zwangerschapsbegeleiding en haptotherapie voor baby’s, kinderen en ouderen. Daarvoor verwijs ik graag naar gespecialiseerde collega’s.

Kan ik mijn emoties nog wel de baas? 
In de praktijk blijkt dat de mens van nature een gezonde grens om te voelen heeft en in welke mate en intensiteit dat gebeurt. Je bent vrij om kwetsbaarheid te delen in de maat die jou past. Jouw grens wordt natuurlijk ten volle gerespecteerd. Stap voor stap raak je meer vertrouwd met je lichaam en gevoel, groeit je zelfvertrouwen en maak je gebruik van ongekende affectieve vermogens.

Wordt er gepraat tijdens de behandeling? 
Zeker is er de mogelijkheid om te delen wat je wilt delen, om vragen aan de orde stellen en om ervaringen uit te wisselen. Veelal is er echter stilte tijdens de begeleiding.  Juist de stilte brengt mogelijkheden om jezelf te ontmoeten en op je eigen tijd en manier te beleven wat je te doen staat. Of juist beter kunt laten.  Je leert ook om in je eigen omgeving de stilte op te zoeken en contact te maken met je gevoelsleven en behoeften. En zeker ook om waarneembaar voor je behoeften te zorgen. Je handelt steeds meer met gevoel en verstand.

Ben je zelf wel eens burn-out geweest?
Ik heb veel last gehad van chronische vermoeidheid. Mijn overlevingspatroon hield me tegen om me ziek te melden. Toen ik zelf ontslag nam in 1996 noemde ik dat voor de buitenwereld een sabbatperiode. En ik geloofde daar zelf ook in. Terugkijkend realiseer ik me dat ik maanden nodig had om te herstellen van te lang, te veel en te hard werken. De fysieke klachten die ik had zoals onder meer spit en migraine kan ik godzijdank afstrepen. Van mijn werkverslaving ben ik gelukkig genezen en daarbij heeft alle coaching, therapie en ‘zelfhulp’ mij fantastisch bij geholpen. 

Hoelang duurt de begeleiding? 
Een sessie duurt 50 minuten. De rest van de gereserveerde tijd gebruik ik voor voorbereiding en rapportage. Na het intakegesprek volgen drie introductie-sessies, naar believen wekelijks of 2-wekelijks. Als we dit allebei zinvol achten worden praktische en inhoudelijke afspraken gemaakt voor het vervolg. Vervolg-sessies plan je zelf in het tempo dat je past. Je houdt zelf de regie in handen. Ik begeleid je als facilitator. In de praktijk blijkt haptotherapie geen snelle-fix-methode. Wel een benaderingswijze die fundamenteel bijdraagt aan je welzijn. Gemiddeld worden de sessies om de twee / drie weken gepland. In de tussentijd kun je werken aan gerichte opdrachten en kun je desgewenst gebruik maken van e-coaching. Je bent ook welkom voor een eenmalig klankbord-gesprek. Daartoe ontvang ik graag vooraf via e-mail je vragen en agendapunt(en). 

Worden de kosten voor haptotherapie vergoedingen? 
Je betaalt eerst zelf via de pinautomaat per sessie en declareert vervolgens zelf bij de zorgverzekeraar. Ik ben niet meer aangesloten bij een beroepsvereniging. Het is dus niet zeker dan je een gedeeltelijke vergoeding krijgt. Het komt ook voor dat werkgevers de begeleiding betalen. In dat geval worden daar aparte afspraken voor gemaakt. Medische handelingen die gericht zijn op de persoonlijke gezondheidskundige verzorging van de mens, zoals haptotherapie, zijn vrijgesteld van btw. Voor medische beroepsbeoefenaren die niet onder de Wet BIG vallen, zoals ik, maar persoonlijke gezondheidskundige zorg van de mens bieden met een gelijkwaardig kwaliteitsniveau als bevoegde Wet BIG-beroepsbeoefenaren geldt dit ook.

Heb ik een verwijzing van de huisarts nodig? 
Iedereen die verwacht kan worden bij persoonlijke begeleiding is zonder verwijzing welkom. Afstemming met de huisarts, bedrijfsarts van andere behandelaars kan wenselijk zijn. Dit gebeurt vanzelfsprekend in afstemming en na instemming.

Welke benaderingswijzen en methodieken worden gebruikt? 
In de loop der jaren heb ik me naast de haptonomie verschillende methodieken eigengemaakt die op maat en in overleg worden aangeboden. In de praktijk is dat een combinatie van invalshoeken. Voorbeelden van benaderingswijzen: biografisch werk, waarden-onderzoek, affectieve communicatie, the work, wandelcoaching, het kernkwadrant, voice dialoque of mindfulness.
De voornaamste inbreng is mijn eigen ervaring met deze benaderingswijzen, mijn (leer-) therapie en eigen persoonlijke groei en ontwikkeling. Het werk met en vanuit de grondslagen van de haptonomie vormt ook bij coaching de vanzelfsprekende basis. Het gebruik van al deze methoden is voor mij ondergeschikt aan het wezenlijk contact in de ontmoeting van mens tot mens.

Hoe staat het met privacy en vertrouwelijkheid? 
Je privacy wordt gerespecteerd en vertrouwelijkheid gegarandeerd op basis van mijn werkethiek. Er vindt dan ook geen overleg plaats met de opdrachtgever, je leidinggevende of bedrijfsarts zonder afstemming vooraf. De Gedragscode van Coachfinder vormt de leidraad in mijn handelen. En vanzelfsprekend worden alle geldende wettelijke privacy-regels zorgvuldig in acht genomen.

Ik vind het allemaal zo ‘zacht’. Wat schiet ik hiermee op? 
Inderdaad, het coaching vak is geen product met glasheldere meetpunten en harde criteria. Het draait om inzicht, direct beleefde ervaring en waarneembaar (werk-) gedrag. Dit laatste is soms pas op te merken als het begeleidingstraject al is afgerond. De meerwaarde kan meteen duidelijk zijn, maar kan ook pas weken later duidelijk zijn. Het gaat om een persoonlijk ontwikkelingsproces. Jezelf of anderen veranderen is niet mogelijk. Anders met je pure eigenheid omgaan kan wel en draagt bij aan persoonlijk gemak en professionele voldoening.