vragen over haptotherapie

Wat is de kracht van haptotherapie? 
Haptotherapie maakt voelbaar wat je innerlijk beweegt door contact. Verstandelijk ken je jezelf vaak beter dan gevoelsmatig. Haptotherapie brengt je in contact met je lichaamsgewaarwording, gemoedsbeweging en intuitie.
Je raakt vertrouwd met je innerlijk en krijgt zicht op wat nodig is voor gezonde zelfzorg. Ingrijpende gebeurtenissen kunnen geïntegreerd worden in je leven. 
Je herstelt de balans tussen gevoel en ratio. Er komt ruimte voor ontmoeting in de dubbele betekenis van het woord. Minder moeten & meer ontmoeten.

 Wat is het verschil tussen haptonomie en haptotherapie? 
Haptonomie is de theoretische ondergrond van haptotherapie. Haptonomie als wetenschap van de affectiviteit is in de jaren ’50 ontwikkeld door de Nederlander Frans Veldman sr. Haptonomie gaat over gevoelsleven, gemoedsbeleving en contact in de ruimste zin van het woord. 
Haptotherapie is de praktische toepassing van haptonomie. De directe communicatie door aanraking, het belangrijkste en unieke ‘instrument’ van de therapeut, helpt je te doen wat jou goed doet. Andere toepassingen van haptonomie zijn bijvoorbeeld: haptonomische zwangerschapsbegeleiding en haptotherapie voor baby’s, kinderen en ouderen. Daarvoor verwijs ik graag naar gespecialiseerde collega’s.

Kan ik mijn emoties nog wel de baas? 
In de praktijk blijkt dat de mens van nature een gezonde grens om te voelen heeft en in welke mate en intensiteit dat gebeurt. Je bent vrij om kwetsbaarheid te delen in de maat die jou past. Jouw grens wordt natuurlijk ten volle gerespecteerd. Stap voor stap raak je meer vertrouwd met je lichaam en gevoel, groeit je zelfvertrouwen en maak je gebruik van ongekende affectieve vermogens.

Wordt er gepraat tijdens de behandeling? 
Zeker is er de mogelijkheid om te delen wat je wilt delen, om vragen aan de orde stellen en om ervaringen uit te wisselen. Veelal is er echter stilte tijdens de begeleiding.  Juist de stilte brengt mogelijkheden om jezelf te ontmoeten en op je eigen tijd en manier te beleven wat je te doen staat. Of juist beter kunt laten.  Je leert ook om in je eigen omgeving de stilte op te zoeken en contact te maken met je gevoelsleven en behoeften. En zeker ook om waarneembaar voor je behoeften te zorgen. Je handelt steeds meer met gevoel en verstand.

Ben je zelf wel eens burn-out geweest?
Ik heb veel last gehad van chronische vermoeidheid. Mijn overlevingspatroon hield me tegen om me ziek te melden. Toen ik zelf ontslag nam in 1996 noemde ik dat voor de buitenwereld een sabbatperiode. En ik geloofde daar zelf ook in. Terugkijkend realiseer ik me dat ik maanden nodig had om te herstellen van te lang, te veel en te hard werken. De fysieke klachten die ik had zoals onder meer spit en migraine kan ik godzijdank afstrepen. Van mijn werkverslaving ben ik gelukkig genezen en daarbij heeft alle coaching, therapie en ‘zelfhulp’ mij fantastisch bij geholpen. 

Hoelang duurt de begeleiding? 
Een sessie duurt 50 minuten. De rest van de gereserveerde tijd gebruik ik voor voorbereiding en rapportage. Na het intakegesprek volgen drie introductie-sessies, naar believen wekelijks of 2-wekelijks. Als we dit allebei zinvol achten worden praktische en inhoudelijke afspraken gemaakt voor het vervolg. Vervolg-sessies plan je zelf in het tempo dat je past. Je houdt zelf de regie in handen. Ik begeleid je als facilitator. In de praktijk blijkt haptotherapie geen snelle-fix-methode. Wel een benaderingswijze die fundamenteel bijdraagt aan je welzijn. Gemiddeld worden de sessies om de twee / drie weken gepland. In de tussentijd kun je werken aan gerichte opdrachten en kun je desgewenst gebruik maken van e-coaching. Je bent ook welkom voor een eenmalig klankbord-gesprek. Daartoe ontvang ik graag vooraf via e-mail je vragen en agendapunt(en). 

Worden de kosten voor haptotherapie vergoedingen? 
Je betaalt eerst zelf via de pinautomaat per sessie en declareert vervolgens zelf bij de zorgverzekeraar. Ik ben niet meer aangesloten bij een beroepsvereniging. Het is dus niet zeker dan je een gedeeltelijke vergoeding krijgt. Het komt ook voor dat werkgevers de begeleiding betalen. In dat geval worden daar aparte afspraken voor gemaakt. Medische handelingen die gericht zijn op de persoonlijke gezondheidskundige verzorging van de mens, zoals haptotherapie, zijn vrijgesteld van btw. Voor medische beroepsbeoefenaren die niet onder de Wet BIG vallen, zoals ik, maar persoonlijke gezondheidskundige zorg van de mens bieden met een gelijkwaardig kwaliteitsniveau als bevoegde Wet BIG-beroepsbeoefenaren geldt dit ook.

Heb ik een verwijzing van de huisarts nodig? 
Iedereen die verwacht kan worden bij persoonlijke begeleiding is zonder verwijzing welkom. Afstemming met de huisarts, bedrijfsarts van andere behandelaars kan wenselijk zijn. Dit gebeurt vanzelfsprekend in afstemming en na instemming.

Welke benaderingswijzen en methodieken worden gebruikt? 
In de loop der jaren heb ik me naast de haptonomie verschillende methodieken eigengemaakt die op maat en in overleg worden aangeboden. In de praktijk is dat een combinatie van invalshoeken. Voorbeelden van benaderingswijzen: biografisch werk, waarden-onderzoek, affectieve communicatie, the work, wandelcoaching, het kernkwadrant, voice dialoque of mindfulness.
De voornaamste inbreng is mijn eigen ervaring met deze benaderingswijzen, mijn (leer-) therapie en eigen persoonlijke groei en ontwikkeling. Het werk met en vanuit de grondslagen van de haptonomie vormt ook bij coaching de vanzelfsprekende basis. Het gebruik van al deze methoden is voor mij ondergeschikt aan het wezenlijk contact in de ontmoeting van mens tot mens.

Hoe staat het met privacy en vertrouwelijkheid? 
Je privacy wordt gerespecteerd en vertrouwelijkheid gegarandeerd op basis van mijn werkethiek. Er vindt dan ook geen overleg plaats met de opdrachtgever, je leidinggevende of bedrijfsarts zonder afstemming vooraf. De Gedragscode van Coachfinder vormt de leidraad in mijn handelen. En vanzelfsprekend worden alle geldende wettelijke privacy-regels zorgvuldig in acht genomen.

Ik vind het allemaal zo ‘zacht’. Wat schiet ik hiermee op? 
Inderdaad, het coaching vak is geen product met glasheldere meetpunten en harde criteria. Het draait om inzicht, direct beleefde ervaring en waarneembaar (werk-) gedrag. Dit laatste is soms pas op te merken als het begeleidingstraject al is afgerond. De meerwaarde kan meteen duidelijk zijn, maar kan ook pas weken later duidelijk zijn. Het gaat om een persoonlijk ontwikkelingsproces. Jezelf of anderen veranderen is niet mogelijk. Anders met je pure eigenheid omgaan kan wel en draagt bij aan persoonlijk gemak en professionele voldoening.

pleaser M/V

Wanneer noem je iemand een pleaser?
Dat doe je, als je opmerkt dat iemand haar of zijn handen vol heeft aan het de ander naar de zin maken. Als iemand zich overmatig verantwoordelijk voelt voor de gevoelens en het welzijn van de ander. Het voelt dan vreselijk, alleen het idee al, dat je iemand kwetst of teleurstelt. Dit is vaak een zo diep ingesloten overlevingspatroon, dat de pleaser zichzelf daar amper van bewust is. Uitspraken van een pleaser zijn bijvoorbeeld:
‘Het is toch fijn om een ander een plezier te doen?’.
‘Ik houd er niet van om moeilijk te doen’.
‘Gaat u maar voor’.
Please-gedrag is een dwangmatig patroon, bedoeld om goedkeuring te krijgen en afwijzing te voorkomen. En intussen ben je zelf de allergrootste afwijzer van je eigenheid. Je ware zelf mag er niet zijn. Alleen jouw dienstbare, naastenliefhebbende, klantgeoriënteerde en vriendelijke kant mag in de etalage. De rest moet achter de schuifdeuren in het magazijn blijven. Mijn pleaser noem ik op z’n Brabants:’T goei meidje’. Gelukkig is ‘mijn pleaser’ niet meer in vaste dienst. Meer een oproepkracht, die tevoorschijn komt als ik druk en moe ben. Als ik niet tijdig heb gezorgd voor mij passende grenzen en teveel ruimte heb afgegeven. Ofwel op momenten dat ik uit contact ben met mijn binnenwereld en daardoor ontrouw ben aan mijn gevoel en behoeften.

Bovenal: aardig blijven
Angst om niet aardig te worden gevonden voert bij de pleaser de boventoon. Een pleaser heeft een hekel aan conflicten en is als de dood voor confrontaties. ‘Laten we het gezellig houden!’, ‘Hoe is het met jou?’. ‘Wat een smaakvolle inrichting. Mijn complimenten’. Alle aandacht is gericht op de buitenwereld.
Je omgeving krijgt in de gaten dat jij geen ster bent in het stellen van gezonde grenzen, dus word je met het grootste gemak gevraagd voor allerlei rotklussen. Anderen zeggen mogelijk achter je rug: ‘Haar krijgen we wel zo gek. Ze zegt toch geen nee’. De ander krijgt in de smiezen dat je het heel graag allemaal goed wilt doen en maakt daar aardig gebruik en ook misbruik van. Je wordt met mooie woorden gemanipuleerd om aan de behoeften van de ander te voldoen. Helaas, je verloochent jezelf en ook vernedering is je niet vreemd. Zo sta je met al je goede bedoelingen met lege handen eenzaam in de kou.

Trots op dienstbaarheid
Als pleaser ben je er trots op dat je onmisbaar bent als het gaat om het organiseren van feestjes, ziekenzorg, verhuizingen, meetings, etc. ‘Dat doe ik wel even’. Je zit zichtbaar al op het puntje van de stoel, leunt op de bal van een voet om snel in actie te komen. De rugleuning is voor luiwammessen, niet voor jou. Je bent er trots op om twee gesprekken tegelijk te kunnen volgen. Dan kun je die ander ook nog jouw onmisbare goede raad geven. Je bent de rots in de branding als er problemen zijn en werkt je voor en achter de schermen drie slagen in de rondte, terwijl de anderen al het glas heffen. Daar ben je nog apetrots op ook. En vragen of iemand je wil helpen, zodat je samen aan de borrel kunt, komt niet bij de pleaser op. Je hebt de koninklijke taak om perfect te voldoen, zelfs aan de onuitgesproken verwachtingen van anderen. Dat je meer en meer uitgeput raakt, daar komt de buitenwereld niet achter. Alleen je partner, beste vriendin of gezin krijgt de chagrijnige en oververmoeide kant van je te zien. Je houdt het namelijk niet meer vol om dat de klok rond te verbergen. En dat is maar goed ook.

Afhankelijk van complimenten
Aardig gevonden worden lijkt een absolute noodzaak. Kritiek voelt als een onoverkomelijke ramp. Je legt daardoor bij de ander de plicht op de schouder om jou, hoe dan ook, goed te keuren. Afkeuring kun je immers niet verdragen. Je werkt je dan ook uit de naad voor positieve feedback. Je bent hartstikke moe en zegt toch maar weer ja als iemand je hulp vraagt. Je bent nodig en dat geeft de illusie dat je er mag zijn, dat je erbij hoort. Je hebt houvast aan de valse hoop: ‘Als ik klaarsta voor de ander, wordt er van me gehouden.’ Eigen oprechte gevoelens worden vooralsnog angstvallig verborgen. Stel je voor dat iemand daarachter komt. Het ‘slechte’ deel van de pleaser wordt weggestopt, zo bang om daarop afgekeurd te worden. Kennelijk voelde je je als kind onbewust veiliger bij volgzaamheid dan bij eigenheid.

Onzeker gevoel
Je bent een kampioen in sorry zeggen. Als je de ander niet helpt voel je je uit de maat schuldig. Voor van alles en nog wat jezelf verontschuldigen. Bijna: ‘Neem me niet kwalijk dat het regent’, of nog erger: ‘Sorry dat ik besta’. Schuld en schaamte spelen je parten vanuit de overtuiging: ‘Ik doe het verkeerd en ik ben verkeerd’. Kortom, je schaduwzijde moet hoe dan ook bedekt blijven en mag onder geen beding in het openbaar gezien worden. En naarmate de tijd vordert nemen ‘onverklaarbare’ stressklachten en vermoeidheid toe. Er begint iets te dagen. Zo hou je het niet langer vol. En je diepste verlangen als tegenhanger van je grootste gemis kun je niet langer onderdrukken: ‘Dat er voor je gezorgd wordt, zonder dat je dat hoeft te vragen, op de manier die jij prettig vind’.
Stel je eens voor dat iemand dit liefdevol voor je doet. Hoe is het voor je om die zorg voluit te ontvangen?

Kantelpunt
Noodzaak doet bewegen. Soms is het een klein voorval dat de emmer definitief doet overlopen. Je gaat oprecht voor jezelf staan: ‘En nu is het afgelopen’. Je realiseert je dat er een groot verschil is tussen helemaal jezelf zijn of je enkel identificeren met de pleaser, met de goedheid zelve. Je kunt echt niet iedereen gelukkig maken en dat is ook niet jouw taak. Je ontslaat met onmiddellijke ingang elk ander om jou goed dan wel af te keuren. Zijn ze nou helemaal gek geworden. Ik ben geen gekke Henkie. Dat ben ik veel te lang wel geweest en daar heb ik een forse prijs voor betaald. Per vandaag is het voor eeuwig en altijd afgelopen.

Eigen behoeften
Veel pleasers zijn verbaasd dat ze zelf ook gevoelens en behoeften kunnen hebben. De focus lag immers steeds bij de ander, bij de buitenwereld. Als je afscheid wilt nemen van de pleaser is de eerste stap dat je je richt op je eigen binnenwereld. Wat voel je, wat is je behoefte en hoe kun je daar zelf voor zorgen of een ander vragen daarvoor te zorgen. Steeds opnieuw naar binnen keren. Je openstellen voor eigen lichaamssignalen en emoties die zich in het moment aandienen. Voelen wat er te voelen valt. Als ik nu -nota bene midden in de zomer- naar buiten kijk zie ik een volledig bewolkte hemel en een miezerregen. Dat is het. Mijn heeroom Martien zou zeggen: ‘Het is ander weer’. Dat is alles. Als ik straks naar buiten ga, regenjas aan, plu mee en niks aan de hand. Zo kun je ook naar je binnenwereld kijken.

Radicale zelfzorg
Het kan zeer bedreigend voelen om je eigen behoeften op de eerste plaats te zetten. Om schuldgevoelens over de schutting te gooien. Om te zeggen wat je te zeggen hebt en te vragen wat je te vragen hebt. Om trouw te zijn aan de door jou gestelde prioriteiten. Je hebt de moed om dit, al dan niet met klamme handjes, toch te doen. Je authentieke zelf krijgt dan alle ruimte. Je luistert naar de richtinggevende boodschappen vanuit je binnenwereld in plaats van de verplichtingen en verwachtingen vanuit de buitenwereld. Je bent net een mens. Anderen leren je nu pas echt kennen. Je staat rechtop en oprecht voor jezelf. Je zegt ja als je ja wilt zeggen en nee als je nee wilt zeggen. Iedereen draagt voortaan zijn of haar eigen tas en daarmee eigen verantwoordelijkheid voor welzijn en geluk. Jij de jouwe en ik de mijne. Juist door kwetsbaarheid niet langer te verstoppen koers je op eigen kracht.

‘ik wil van dat eeuwige schuldgevoel af’

Last van schuldgevoel
Bovenstaande verzuchting van een client vormt de inspiratie voor dit blog. Als je last hebt van schuldgevoel zit je geweten je in de weg met een akelig gevoel over iets wat je wel of niet hebt gedaan. Dit feit kun je niet meer terugdraaien. Wat gebeurd is, is gebeurd. Je voelt je ellendig omdat je meent dat je tekort geschoten bent of denkt dat je iemand schade hebt berokkend. Of gewoonweg omdat je het goed hebt en je schuldig voelt ten opzichte van anderen die het op het oog minder goed hebben. Misschien ga je hierdoor deze persoon of die situatie wel uit de weg.

Mijn geweten speelt me parten
Irreëel schuldgevoel ontstaat omdat je jezelf tot iets verplicht hebt, wat je niet waar hebt kunnen maken. Je kunt jezelf wel voor je kop slaan of de haren uit je hoofd trekken. Je voelt zoveel narigheid over jezelf dat je amper rechtop durft te lopen. Met schuldgevoel richt je je boosheid -uit angst voor confrontatie met de ander- op jezelf. Je voelt je buitengewoon verantwoordelijkheid voor alles en iedereen. Je lijdt aan schuldgevoel omdat je in strijd handelt met wat je volgens jou hoort te doen.

‘Ik moet altijd voor iedereen klaarstaan’. Is dat waar?
Je focus lijkt vooral gericht op het gelukkig maken van anderen en zelfzorg komt daarmee op de tweede plaats. Is dit in de valse hoop dat ze je aardig vinden en niet in de steek laten? Jij kunt niet weten wat voor de ander het beste is. Dat kun je alleen maar zelf weten. En als ik steeds bezig ben, vanuit mijn reddersdrang, jou aandacht te geven wie geeft mij dan aandacht? Irreële gedachten kunnen danig in de weg zitten. Voorbeelden hiervan die schuldgevoel uitvergroten zijn:

  • Ik hoor niet blij of gelukkig te zijn nu hij of zij het zo moeilijk heeft.
  • Ik moet altijd een lieve moeder, zus, vriendin, therapeut, etc. zijn.
  • Ik mag geen nee zeggen, niet boos worden moet de verstandigste zijn.
  • Ik mag mijn talenten niet tonen, dat is zo naar voor mijn collega.

Is dit echt waar? Of ben je zo bang om ‘nee’ te zeggen in de veronderstelling dat je de teleurstelling van de ander niet kunt verdragen. Of omdat je hebt ervaren dat je liefde moet verdienen door goede prestaties of door altijd aardig te blijven. Helaas heb je hier kennelijk te weinig vrijheid in ervaren.

Schuldgevoel verzachten
Schuldgevoel laat zien dat we iets hebben gedaan waarbij we niet trouw waren aan onszelf en waarbij we onszelf en bovendien een ander tekort hebben gedaan. Schuldgevoel wordt vaak gevolgd door spijt. Verlichting van schuldgevoel is mogelijk door alsnog je verantwoordelijkheid te nemen voor dat wat achteraf niet goed voelt. Je wilt zo gauw als het kan de pijn van schuldgevoel verzachten en het weer goed maken door bijvoorbeeld je excuses aan te bieden. Of door te herstellen wat je nog herstellen kunt. Of door iets ongedaan maken te maken of alsnog te doen wat je hebt beloofd. En vooral door je onschuld te zien en jezelf te vergeven.

Zeg maar ja tegen het leven
Bewust ‘ja’ zeggen tegen je behoeften, ook als de ander dat niet plezierig vindt, daar is moed voor nodig. Je bent daarvoor geen verantwoording schuldig. Het betekent dat je luistert naar je lijf en gevoel, in beweging komt en gezonde grenzen stelt. Ook als je vermoedt dat de ander daar niet van gediend is. Dit assertief gedrag is mijns inziens een teken van gezonde zelfzorg en betekent niet dat je handelt tegen de ander. Je maakt juist ruimte voor oprechte verbinding met jezelf en de ander. Je erkent ieders eigenheid en menselijkheid met alle zon- en schaduwzijden die daarbij horen. Dan is sprake van echte ontmoeting van hart tot hart.