vreugdevol genieten

Delectatio
Delectatio vond ik tijdens de haptonomie-studie een heerlijk woord om uit te spreken en te beleven. Delectatio gaat over de kunst van het vreugdevol genieten van alle geneugten des levens. Over het beschikken van tijd en rust om na inspanning te ontladen, om voorlopig niets te hoeven. Totdat je weer vanzelf in beweging komt. Een van de vele gezegden van mijn vader die ik graag doorgeef was: ‘Ik heb liever schik dan een nieuw pak’. En dan liefst schik met anderen. Wat heerlijk toch als je samen met volle teugen kunt genieten. Het samen genieten gaat in verband met de pandemie voorlopig alleen in hele kleine groepen. En intussen velen in quarantaine (geweest) uit voorzorg of nazorg. Het vraagt creativiteit en flexibiliteit om hiervoor passende oplossingen te creëren, waar ieder zich senang bij voelt.

Slappe klets
Als je de kunst verstaat om gewoonweg vette pret te hebben met grote of kleine gebeurtenissen heb je geluk. Met alle begripvolle empathie en serieuze spirituele ontwikkeling wordt mij al te vaak het alledaagse plezier vergeten. Ook Zoom-sessies maken juist die kleine onderlinge vrolijkheid lastig of zelfs onmogelijk. Het zeer gestructureerde, ieder keurig op de beurt, haalt voor mij de sjeu uit het contact. Ik mis het eenvoudigweg lol hebben met elkaar aan de keukentafel. De slappe lach krijgen. Mijn part gieren om flauwe moppen. Zelfs om de grappen die via app binnenkomen glimlach ik meestal in mijn uppie. Zwetsen en kletsen, het gaat echt nergens over, tegelijk voelt het warm en verbonden. Gedeelde vreugd is voor mij echt dubbele vreugd.

Te verantwoordelijk
In mijn praktijk ontmoet ik geregeld mensen die wat zwaar op de hand zijn en enorme behoefte hebben om het spelende en het onbevangene van zichzelf vrije ruimte te geven. De serieuze, betamelijke en verantwoordelijke versie van henzelf heeft lang, te lang, de boventoon gevoerd. Het zijn vaak knoerhard werkende mensen die veel moeten, vooral van zichzelf. Daarmee verover je een goede werkreputatie en ook familie en vrienden kunnen steevast op je rekenen. Doet dat jou echt goed? Draagt dat bij aan je eigen vitaliteit en levensvreugde? Vroeger was het kennelijk nodig om vooral het brave jongetje of ijverige meisje aan de buitenwereld te presenteren. Dat hoeft vandaag de dag niet meer.

‘In de bevestiging mag de ander geheel zijn zoals hij is om te kunnen worden die hij is maar nog niet kan zijn op zijn wijze en op zijn uur’. Anna Terruwe

Het allerliefst…
Als het past stel ik nog wel eens de vraag: wat zou de ‘bad girl’ of de ‘bad boy’ in jou het allerliefst doen of laten? Schrijf eens drie dingen op die nu in je op komen. Je hoeft het mij en ook niet iemand anders te laten zien of te vertellen. Stel je nu eens voor dat je om te beginnen een van die drie verlangens daadwerkelijk in praktijk brengt. Meestal krijg ik dan een glimlach van oor tot oor te zien. Wat let je? Je hoeft alleen de verantwoording voor je eigen doen en laten te nemen en verder voor niemand anders. Echt niemand anders. Alleen voor jezelf. Daarmee geef je een prachtige bijdrage aan de wereld. Iemand die zelfzorg als eerste prioriteit in praktijk brengt heeft van harte energie en aandacht over om bij te dragen aan bevestigend samenleven.

‘ik wil van dat eeuwige schuldgevoel af’

Last van schuldgevoel
Bovenstaande verzuchting van een client vormt de inspiratie voor dit blog. Als je last hebt van schuldgevoel zit je geweten je in de weg met een akelig gevoel over iets wat je wel of niet hebt gedaan. Dit feit kun je niet meer terugdraaien. Wat gebeurd is, is gebeurd. Je voelt je ellendig omdat je meent dat je tekort geschoten bent of denkt dat je iemand schade hebt berokkend. Of gewoonweg omdat je het goed hebt en je schuldig voelt ten opzichte van anderen die het op het oog minder goed hebben. Misschien ga je hierdoor deze persoon of die situatie wel uit de weg.

Mijn geweten speelt me parten
Irreëel schuldgevoel ontstaat omdat je jezelf tot iets verplicht hebt, wat je niet waar hebt kunnen maken. Je kunt jezelf wel voor je kop slaan of de haren uit je hoofd trekken. Je voelt zoveel narigheid over jezelf dat je amper rechtop durft te lopen. Met schuldgevoel richt je je boosheid -uit angst voor confrontatie met de ander- op jezelf. Je voelt je buitengewoon verantwoordelijkheid voor alles en iedereen. Je lijdt aan schuldgevoel omdat je in strijd handelt met wat je volgens jou hoort te doen.

‘Ik moet altijd voor iedereen klaarstaan’. Is dat waar?
Je focus lijkt vooral gericht op het gelukkig maken van anderen en zelfzorg komt daarmee op de tweede plaats. Is dit in de valse hoop dat ze je aardig vinden en niet in de steek laten? Jij kunt niet weten wat voor de ander het beste is. Dat kun je alleen maar zelf weten. En als ik steeds bezig ben, vanuit mijn reddersdrang, jou aandacht te geven wie geeft mij dan aandacht? Irreële gedachten kunnen danig in de weg zitten. Voorbeelden hiervan die schuldgevoel uitvergroten zijn:

  • Ik hoor niet blij of gelukkig te zijn nu hij of zij het zo moeilijk heeft.
  • Ik moet altijd een lieve moeder, zus, vriendin, therapeut, etc. zijn.
  • Ik mag geen nee zeggen, niet boos worden moet de verstandigste zijn.
  • Ik mag mijn talenten niet tonen, dat is zo naar voor mijn collega.

Is dit echt waar? Of ben je zo bang om ‘nee’ te zeggen in de veronderstelling dat je de teleurstelling van de ander niet kunt verdragen. Of omdat je hebt ervaren dat je liefde moet verdienen door goede prestaties of door altijd aardig te blijven. Helaas heb je hier kennelijk te weinig vrijheid in ervaren.

Schuldgevoel verzachten
Schuldgevoel laat zien dat we iets hebben gedaan waarbij we niet trouw waren aan onszelf en waarbij we onszelf en bovendien een ander tekort hebben gedaan. Schuldgevoel wordt vaak gevolgd door spijt. Verlichting van schuldgevoel is mogelijk door alsnog je verantwoordelijkheid te nemen voor dat wat achteraf niet goed voelt. Je wilt zo gauw als het kan de pijn van schuldgevoel verzachten en het weer goed maken door bijvoorbeeld je excuses aan te bieden. Of door te herstellen wat je nog herstellen kunt. Of door iets ongedaan maken te maken of alsnog te doen wat je hebt beloofd. En vooral door je onschuld te zien en jezelf te vergeven.

Zeg maar ja tegen het leven
Bewust ‘ja’ zeggen tegen je behoeften, ook als de ander dat niet plezierig vindt, daar is moed voor nodig. Je bent daarvoor geen verantwoording schuldig. Het betekent dat je luistert naar je lijf en gevoel, in beweging komt en gezonde grenzen stelt. Ook als je vermoedt dat de ander daar niet van gediend is. Dit assertief gedrag is mijns inziens een teken van gezonde zelfzorg en betekent niet dat je handelt tegen de ander. Je maakt juist ruimte voor oprechte verbinding met jezelf en de ander. Je erkent ieders eigenheid en menselijkheid met alle zon- en schaduwzijden die daarbij horen. Dan is sprake van echte ontmoeting van hart tot hart.

‘ik wil van dat eeuwige schuldgevoel af’

Last van schuldgevoel
Bovenstaande verzuchting van een client vormt de inspiratie voor dit blog. Als je last hebt van schuldgevoel zit je geweten je in de weg met een akelig gevoel over iets wat je wel of niet hebt gedaan. Dit feit kun je niet meer terugdraaien. Wat gebeurd is, is gebeurd. Je voelt je ellendig omdat je meent dat je tekort geschoten bent of denkt dat je iemand schade hebt berokkend. Of gewoonweg omdat je het goed hebt en je schuldig voelt ten opzichte van anderen die het op het oog minder goed hebben. Misschien ga je hierdoor deze persoon of die situatie wel uit de weg.

Mijn geweten speelt me parten
Irreëel schuldgevoel ontstaat omdat je jezelf tot iets verplicht hebt, wat je niet waar hebt kunnen maken. Je kunt jezelf wel voor je kop slaan of de haren uit je hoofd trekken. Je voelt zoveel narigheid over jezelf dat je amper rechtop durft te lopen. Met schuldgevoel richt je je boosheid -uit angst voor confrontatie met de ander- op jezelf. Je voelt je buitengewoon verantwoordelijkheid voor alles en iedereen. Je lijdt aan schuldgevoel omdat je in strijd handelt met wat je volgens jou hoort te doen.

‘Ik moet altijd voor iedereen klaarstaan’. Is dat waar?
Je focus lijkt vooral gericht op het gelukkig maken van anderen en zelfzorg komt daarmee op de tweede plaats. Is dit in de valse hoop dat ze je aardig vinden en niet in de steek laten? Jij kunt niet weten wat voor de ander het beste is. Dat kun je alleen maar zelf weten. En als ik steeds bezig ben, vanuit mijn reddersdrang, jou aandacht te geven wie geeft mij dan aandacht? Irreële gedachten kunnen danig in de weg zitten. Voorbeelden hiervan die schuldgevoel uitvergroten zijn:

  • Ik hoor niet blij of gelukkig te zijn nu hij of zij het zo moeilijk heeft.
  • Ik moet altijd een lieve moeder, zus, vriendin, therapeut, etc. zijn.
  • Ik mag geen nee zeggen, niet boos worden moet de verstandigste zijn.
  • Ik mag mijn talenten niet tonen, dat is zo naar voor mijn collega.

Is dit echt waar? Of ben je zo bang om ‘nee’ te zeggen in de veronderstelling dat je de teleurstelling van de ander niet kunt verdragen. Of omdat je hebt ervaren dat je liefde moet verdienen door goede prestaties of door altijd aardig te blijven. Helaas heb je hier kennelijk te weinig vrijheid in ervaren.

Schuldgevoel verzachten
Schuldgevoel laat zien dat we iets hebben gedaan waarbij we niet trouw waren aan onszelf en waarbij we onszelf en bovendien een ander tekort hebben gedaan. Schuldgevoel wordt vaak gevolgd door spijt. Verlichting van schuldgevoel is mogelijk door alsnog je verantwoordelijkheid te nemen voor dat wat achteraf niet goed voelt. Je wilt zo gauw als het kan de pijn van schuldgevoel verzachten en het weer goed maken door bijvoorbeeld je excuses aan te bieden. Of door te herstellen wat je nog herstellen kunt. Of door iets ongedaan maken te maken of alsnog te doen wat je hebt beloofd. En vooral door je onschuld te zien en jezelf te vergeven.

Zeg maar ja tegen het leven
Bewust ‘ja’ zeggen tegen je behoeften, ook als de ander dat niet plezierig vindt, daar is moed voor nodig. Je bent daarvoor geen verantwoording schuldig. Het betekent dat je luistert naar je lijf en gevoel, in beweging komt en gezonde grenzen stelt. Ook als je vermoedt dat de ander daar niet van gediend is. Dit assertief gedrag is mijns inziens een teken van gezonde zelfzorg en betekent niet dat je handelt tegen de ander. Je maakt juist ruimte voor oprechte verbinding met jezelf en de ander. Je erkent ieders eigenheid en menselijkheid met alle zon- en schaduwzijden die daarbij horen. Dan is sprake van echte ontmoeting van hart tot hart.