gevoelswaarneming

Leonardo de Vinci ca. 1490.
De mens als middelpunt van het heelal. Symbool van humanisme.

Hoe sensibel ben jij naar je binnenwereld?
Sensibiliteit helpt mensen om veranderingen in hun binnenwereld op te merken. Dit doe je vanuit het autonome zenuwstelsel de hele dag vliegensvlug en ongemerkt via het oeroude instinct en intuïtie. Je voelt ‘onraad aan je water’ of je krijgt een onbestemd onderbuikgevoel. Dit basale onbewuste weten helpt ons -net als dieren – om te overleven. Een mens reageert hierdoor razendsnel op veranderingen. We kunnen hierdoor onszelf en vaak ook anderen acuut beschermen. Van onbewuste waarneming met behulp van de hapsis, de oertast, worden we vervolgens verstandelijk bewust. We gaan later -dat wat we hebben opgemerkt- duiden, interpreteren en analyseren. De gevoelswaarneming krijgt daardoor ook een rationele betekenis.

Gevoelsvermogen kun je verfijnen
Bij haptonomie staat waarneming via de tastzin – je gevoelsvermogen – centraal. Via sensoren en receptoren, zogenoemde interoceptie, spreekt ons lijf boekdelen. Lichaamssignalen komen als helpers op je pad. Je kunt je eigen gevoelsmatige sensitiviteit ontwikkelen door geregeld bij jezelf op bezoek te gaan met de vraag: Hoe is het nu met mij? Door je bewust open te stellen voor dat wat zich aandient in je binnenwereld, raak je steeds vertrouwder met jezelf.
Hoe vertrouwder je raakt met deze innerlijke waarneming hoe duidelijker je keuzes maakt en hoe meer zelfvertrouwen je ervaart. Dan komt er ruimte voor souplesse, gratie en levendige presentie. Ofwel, het is goed te merken dat je lekker in je vel zit.

Wat kun je zoal in je binnenste gewaarzijn?
Je kunt lijfelijk inwendig aftasten en waarnemen. Je neemt wat lijfelijk waar is. Je wordt door aandacht te besteden aan je innerlijk steeds gevoeliger voor al wat er in je binnenste opvalt, beweegt of stroomt.
Zoals:
a. je houding, beweging en motoriek: stram of soepel.
ik zet mijn schouders eronder
– ik houd mijn poot stijf
– ik beweeg me vrij in de ruimte

b. je organen en ingewanden, de inwendige gevoelsbeleving. Bijvoorbeeld honger, dorst, slaap, lichaamstemperatuur en hartslag.
ik heb de buik er van vol
– het ligt me zwaar op de maag
– het gaat me aan het hart

a en b vormen samen de integrale lichaamsbeleving.
c. je stemming en gemoed zijn mee-bepalend voor je externe presentie.
vandaag heb ik een kort lontje
– voel me zwaar in het gemoed
– ik zie het niet meer zitten.

d. het gevoel van kompleet zijn doet een mens goed. Dit voel je overigens alleen maar in het hier en nu. Dit kan ik niet alvast voor volgende week voelen. In je binnenste werkt alles natuurlijk samen als een levend lijf. Hoe meer je van top tot teen aanwezig bent in je lijf hoe meer je je thuis voelt bij jezelf. Je voelt ‘heel de mens’ in relatie met de omringende leefwereld.

Eerst denken of eerst voelen?
Op de markt van welzijn en geluk, ofwel persoonlijke ontwikkeling komt deze vraagt geregeld terug. Vooralsnog ga ik er vanuit dat het allebei waar kan zijn. Alhoewel ik mijn lijfelijke signalen liever serieus neem dan mijn rationele verhalen. Bijvoorbeeld: ‘ik moet altijd sterk zijn’ of ‘ik word aan mijn lot overgelaten’ of ‘ik moet me altijd aanpassen’ enz. enz. Is dat waar? Voelen -als een kip zonder kop- brengt ons echt niet verder en alleen maar rationaliseren ook niet. Je kunt jezelf via gedachten en verhalen helemaal beroerd doen voelen. Nagaan of die gedachten wel reëel zijn kan al helpen. In de haptonomie gebruiken we de term: met gevoel doorstraalde rede.

bron:
onder meer geïnspireerd door het verslag van het haptonomie-symposium 20-10-2006 en het uitgebreide boek over haptonomie: Levenslust & Levenskunst van Frans Veldman

vragen over haptotherapie

Wat is de kracht van haptotherapie? 
Haptotherapie maakt voelbaar wat je innerlijk beweegt door contact. Verstandelijk ken je jezelf vaak beter dan gevoelsmatig. Haptotherapie brengt je in contact met je lichaamsgewaarwording en gemoedsbeweging. Je raakt vertrouwd met je innerlijk en krijgt zicht op wat nodig is voor gezonde zelfzorg. Ingrijpende gebeurtenissen kunnen geïntegreerd worden in je leven. Je herstelt de balans tussen gevoel en ratio. Er komt ruimte voor ontmoeting.

Wat is het verschil tussen Haptonomie en Haptotherapie? 
Haptonomie is de theoretische ondergrond van Haptotherapie. Haptonomie als wetenschap van de affectiviteit is in de jaren ’50 ontwikkeld door de Nederlander Frans Veldman sr. Haptonomie gaat over gevoelsbeweging, gemoedsbeleving en contact in de ruimste zin van het woord. Haptotherapie is de praktische toepassing van Haptonomie. De directe communicatie door aanraking, het belangrijkste en unieke ‘instrument’ van de therapeut, helpt je te doen wat je goed doet. Andere toepassingen van haptonomie zijn bijv. Haptonomische zwangerschapsbegeleiding en Haptotherapie voor baby’s, kinderen en ouderen. Daarvoor verwijs ik graag naar gespecialiseerde collega’s.

Kan ik mijn emoties nog wel de baas? 
In de praktijk blijkt dat de mens van nature een gezonde grens heeft om te voelen en in welke mate en intensiteit dat gebeurt. Je bent vrij om kwetsbaarheid te delen in de maat die jou past. Jouw grens wordt natuurlijk ten volle gerespecteerd. Stap voor stap raak je meer vertrouwd met je lichaam en gevoel en maak je gebruik van ongekende affectieve vermogens.

Wordt er gepraat tijdens de behandeling? 
Zeker is er de mogelijkheid om te delen wat je wilt delen, vragen aan de orde stellen en worden ervaringen uitgewisseld. Veelal is er echter stilte tijdens de begeleiding.  Juist de stilte brengt mogelijkheden om jezelf te ontmoeten en op je eigen tijd te beleven en te ontdekken wat nodig is. Je leert ook om in je eigen omgeving de stilte op te zoeken en contact te maken met je gevoelsleven en behoeften.

Ben je zelf wel eens burn-out geweest? 
Ik heb veel last gehad van chronische vermoeidheid. Mijn overlevingspatroon hield me tegen om mij ziek te melden. Toen ik zelf ontslag nam in 1996 noemde ik dat voor de buitenwereld een sabbatperiode. En ik geloofde daar zelf ook in. Terugkijkend realiseer ik me dat ik maanden nodig had om te herstellen van te lang, te veel en te hard werken. De fysieke klachten die ik had zoals onder meer spit en migraine kan ik gelukkig afstrepen. Van mijn werkverslaving ben ik gelukkig genezen en daarbij heeft alle coaching, therapie en ‘zelfhulp’ mij fantastisch bij geholpen.

Hoe lang duurt de begeleiding? 
Een sessie duurt 50 minuten. De rest van de gereserveerde tijd gebruik ik voor het voorbereiding en rapportage. Na het intakegesprek volgen drie introductie-sessies, meestal wekelijks of 2-wekelijks. Als we dit allebei zinvol achten worden praktische en inhoudelijke afspraken gemaakt voor het vervolg. In de praktijk blijkt haptotherapie geen snelle-fix-methode. Wel een benaderingswijze die fundamenteel bijdraagt aan je welzijn.

Heb ik een verwijzing van de huisarts nodig? 
Iedereen die verwacht baat te hebben bij persoonlijke begeleiding is zonder verwijzing welkom. Afstemming met de huisarts, bedrijfsarts van andere behandelaars kan wenselijk zijn. Dit gebeurt vanzelfsprekend in afstemming en na uitdrukkelijke instemming.