innerlijk regie nemen

hadrian wall walk 2017

Op je innerlijke regiestoel zitten
Als volwassene kun je zelf de regie nemen voor je welzijn. Je bent niet meer afhankelijk van mama, papa of verzorgers. Nu bepaal je zelf en ben je verantwoordelijk voor de consequenties van je keuzes. Niet een beetje of af en toe, maar 100%. Gelukkig maar! Hierdoor heb je ook zelf de sleutel in handen om te handelen naar eigen goeddunken. Bovendien voorkom je slachtoffergedrag als je je lusten en lasten zelf draagt. Je kunt feitelijk slachtoffer zijn van allerlei narigheid. Echter… slachtoffergedrag kun je beter zien te voorkomen. Daar heeft niemand baat bij. Door zelf innerlijk regie te nemen blijf je trouw aan jezelf, ben je vrij & in verbinding met anderen.

Je eigen lot dragen
Andervrouws-ellende is precies wat het is. De ellende van een ander.
Verlies, ziekte, misbruik, verslaving, depressie, verwaarlozing, geweld,….
Het is aan de orde van de dag. Door met de ellende van anderen nauw in contact te komen kun je flink van slag raken. Tenminste dat ben ik wel als ik geconfronteerd word met ‘grote verhalen of gebeurtenissen’.
Dat raakt me en ik heb dan tijd nodig om te laten bezinken wat ik heb gehoord of ervaren. Hoe vervelend ook, het is niet mijn taak om:

  • de ander te redden of ongevraagd te adviseren
  • bemoeizuchtig te zorgen voor oplossing van haar probleem
  • de ander zielig te vinden en medelijden te hebben
  • de situatie van de ander te bagatelliseren of te dramatiseren
  • in te vullen wat de ander denkt, voelt of nodig heeft
  • met eigen ogenschijnlijk vergelijkbare verhalen aan te komen
  • eigen eisen en waarden ook de ander op te leggen
  • me druk te maken over andervrouws-problemen i.p.v. eigen problemen
  • en zeker niet om beslissingen voor de ander te nemen.

Ik ben groot en jij bent klein
Veel mensen nemen vaak ongemerkt verantwoordelijk over. Je maakt de ander afhankelijk en de ander gaat zich schuldig voelen door al jouw ijver en daadkracht. Bijna vanuit het idee ‘ik ben groot en jij bent klein’.
Soms schuilt daar de valse hoop in op wederkerigheid. ‘Als ik nu goed voor jou zorg vind je me vast aardig en zorg je later vast voor mij’. Door ongevraagd te redden ontneem je de ander de kans om eigen problemen op te lossen.
En om het eigen natuurlijk groeiproces met vallen en opstaan door te maken en in eigen maat en op eigen tijd tot bloei te komen.
In noodsituaties of voor kinderen gelden andere regels. Die laat ik hier nu buiten beschouwing.

Hoe kunnen we elkaar wèl van dienst zijn?
Je bent natuurlijk vrij om mijn ongevraagd advies ter harte te nemen!
Onderstaande leer ik nog elke dag met vallen en opstaan.
Door een ‘liefdevolle getuige’ te zijn voelt de ander zich gehoord en gezien. Door…

  • beschikbaar te zijn met een open hart en een open mind
  • gevoeligheid te ontwikkelen voor de noden van de ander
  • actief te vragen waar behoefte aan bestaat
  • de ander ongedeelde aandacht te geven en te luisteren
  • vragen te stellen en door te vragen
  • begrip te hebben voor de ander(en) en voor de situatie
  • eerlijk ja of nee te zeggen op concrete verzoeken
  • waar te maken wat je hebt beloofd.

In verschillende wereldwijde religies geldt de gulden regel:
‘wat gij niet wilt dat u geschiedt, doet dat ook een ander niet’.
Hiermee leer je in positieve zin rekening te houden met elkaar.
De zogenoemde platina-regel gaat nog een slag verder en luidt:

“behandel anderen zoals zij willen dat jij hen behandelt”

Vrij in verbinding
Door de platina-regel toe te passen beschikt ieder over autonomie om eigen wensen te vervullen en problemen op te lossen. Daarmee wordt beider vertrouwen in eigen kunnen verstevigd. Bovendien is er sprake van evenwaardig contact. Er komt geen ruis in de relatie door onuitgesproken verwachtingen. De verwachting bepaalt immers de teleurstelling. Door prioriteit te geven aan de zorg voor je eigen gevoelens en behoeften heb je echt iets over voor een ander. Extern bevestiging zoeken kan dan achterwege blijven. Je komt zelfbewust op voor je eigen behoeften met ruimte voor vrijheid in verbinding.

Inspiratiebronnen: Haptonomisch contact september 2021: filosofie van het gevoel Wim Laumans en het boek  Red mij niet van Sanne van Arnhem en wat je vindt mag je houden van Jan van Koert en de podcast over andermans problemen van Jeanet Bathoorn

‘ik wil van dat eeuwige schuldgevoel af’

Last van schuldgevoel
Bovenstaande verzuchting van een client vormt de inspiratie voor dit blog. Als je last hebt van schuldgevoel zit je geweten je in de weg met een akelig gevoel over iets wat je wel of niet hebt gedaan. Dit feit kun je niet meer terugdraaien. Wat gebeurd is, is gebeurd. Je voelt je ellendig omdat je meent dat je tekort geschoten bent of denkt dat je iemand schade hebt berokkend. Of gewoonweg omdat je het goed hebt en je schuldig voelt ten opzichte van anderen die het op het oog minder goed hebben. Misschien ga je hierdoor deze persoon of die situatie wel uit de weg.

Mijn geweten speelt me parten
Irreëel schuldgevoel ontstaat omdat je jezelf tot iets verplicht hebt, wat je niet waar hebt kunnen maken. Je kunt jezelf wel voor je kop slaan of de haren uit je hoofd trekken. Je voelt zoveel narigheid over jezelf dat je amper rechtop durft te lopen. Met schuldgevoel richt je je boosheid -uit angst voor confrontatie met de ander- op jezelf. Je voelt je buitengewoon verantwoordelijkheid voor alles en iedereen. Je lijdt aan schuldgevoel omdat je in strijd handelt met wat je volgens jou hoort te doen.

‘Ik moet altijd voor iedereen klaarstaan’. Is dat waar?
Je focus lijkt vooral gericht op het gelukkig maken van anderen en zelfzorg komt daarmee op de tweede plaats. Is dit in de valse hoop dat ze je aardig vinden en niet in de steek laten? Jij kunt niet weten wat voor de ander het beste is. Dat kun je alleen maar zelf weten. En als ik steeds bezig ben, vanuit mijn reddersdrang, jou aandacht te geven wie geeft mij dan aandacht? Irreële gedachten kunnen danig in de weg zitten. Voorbeelden hiervan die schuldgevoel uitvergroten zijn:

  • Ik hoor niet blij of gelukkig te zijn nu hij of zij het zo moeilijk heeft.
  • Ik moet altijd een lieve moeder, zus, vriendin, therapeut, etc. zijn.
  • Ik mag geen nee zeggen, niet boos worden moet de verstandigste zijn.
  • Ik mag mijn talenten niet tonen, dat is zo naar voor mijn collega.

Is dit echt waar? Of ben je zo bang om ‘nee’ te zeggen in de veronderstelling dat je de teleurstelling van de ander niet kunt verdragen. Of omdat je hebt ervaren dat je liefde moet verdienen door goede prestaties of door altijd aardig te blijven. Helaas heb je hier kennelijk te weinig vrijheid in ervaren.

Schuldgevoel verzachten
Schuldgevoel laat zien dat we iets hebben gedaan waarbij we niet trouw waren aan onszelf en waarbij we onszelf en bovendien een ander tekort hebben gedaan. Schuldgevoel wordt vaak gevolgd door spijt. Verlichting van schuldgevoel is mogelijk door alsnog je verantwoordelijkheid te nemen voor dat wat achteraf niet goed voelt. Je wilt zo gauw als het kan de pijn van schuldgevoel verzachten en het weer goed maken door bijvoorbeeld je excuses aan te bieden. Of door te herstellen wat je nog herstellen kunt. Of door iets ongedaan maken te maken of alsnog te doen wat je hebt beloofd. En vooral door je onschuld te zien en jezelf te vergeven.

Zeg maar ja tegen het leven
Bewust ‘ja’ zeggen tegen je behoeften, ook als de ander dat niet plezierig vindt, daar is moed voor nodig. Je bent daarvoor geen verantwoording schuldig. Het betekent dat je luistert naar je lijf en gevoel, in beweging komt en gezonde grenzen stelt. Ook als je vermoedt dat de ander daar niet van gediend is. Dit assertief gedrag is mijns inziens een teken van gezonde zelfzorg en betekent niet dat je handelt tegen de ander. Je maakt juist ruimte voor oprechte verbinding met jezelf en de ander. Je erkent ieders eigenheid en menselijkheid met alle zon- en schaduwzijden die daarbij horen. Dan is sprake van echte ontmoeting van hart tot hart.

‘ik wil van dat eeuwige schuldgevoel af’

Last van schuldgevoel
Bovenstaande verzuchting van een client vormt de inspiratie voor dit blog. Als je last hebt van schuldgevoel zit je geweten je in de weg met een akelig gevoel over iets wat je wel of niet hebt gedaan. Dit feit kun je niet meer terugdraaien. Wat gebeurd is, is gebeurd. Je voelt je ellendig omdat je meent dat je tekort geschoten bent of denkt dat je iemand schade hebt berokkend. Of gewoonweg omdat je het goed hebt en je schuldig voelt ten opzichte van anderen die het op het oog minder goed hebben. Misschien ga je hierdoor deze persoon of die situatie wel uit de weg.

Mijn geweten speelt me parten
Irreëel schuldgevoel ontstaat omdat je jezelf tot iets verplicht hebt, wat je niet waar hebt kunnen maken. Je kunt jezelf wel voor je kop slaan of de haren uit je hoofd trekken. Je voelt zoveel narigheid over jezelf dat je amper rechtop durft te lopen. Met schuldgevoel richt je je boosheid -uit angst voor confrontatie met de ander- op jezelf. Je voelt je buitengewoon verantwoordelijkheid voor alles en iedereen. Je lijdt aan schuldgevoel omdat je in strijd handelt met wat je volgens jou hoort te doen.

‘Ik moet altijd voor iedereen klaarstaan’. Is dat waar?
Je focus lijkt vooral gericht op het gelukkig maken van anderen en zelfzorg komt daarmee op de tweede plaats. Is dit in de valse hoop dat ze je aardig vinden en niet in de steek laten? Jij kunt niet weten wat voor de ander het beste is. Dat kun je alleen maar zelf weten. En als ik steeds bezig ben, vanuit mijn reddersdrang, jou aandacht te geven wie geeft mij dan aandacht? Irreële gedachten kunnen danig in de weg zitten. Voorbeelden hiervan die schuldgevoel uitvergroten zijn:

  • Ik hoor niet blij of gelukkig te zijn nu hij of zij het zo moeilijk heeft.
  • Ik moet altijd een lieve moeder, zus, vriendin, therapeut, etc. zijn.
  • Ik mag geen nee zeggen, niet boos worden moet de verstandigste zijn.
  • Ik mag mijn talenten niet tonen, dat is zo naar voor mijn collega.

Is dit echt waar? Of ben je zo bang om ‘nee’ te zeggen in de veronderstelling dat je de teleurstelling van de ander niet kunt verdragen. Of omdat je hebt ervaren dat je liefde moet verdienen door goede prestaties of door altijd aardig te blijven. Helaas heb je hier kennelijk te weinig vrijheid in ervaren.

Schuldgevoel verzachten
Schuldgevoel laat zien dat we iets hebben gedaan waarbij we niet trouw waren aan onszelf en waarbij we onszelf en bovendien een ander tekort hebben gedaan. Schuldgevoel wordt vaak gevolgd door spijt. Verlichting van schuldgevoel is mogelijk door alsnog je verantwoordelijkheid te nemen voor dat wat achteraf niet goed voelt. Je wilt zo gauw als het kan de pijn van schuldgevoel verzachten en het weer goed maken door bijvoorbeeld je excuses aan te bieden. Of door te herstellen wat je nog herstellen kunt. Of door iets ongedaan maken te maken of alsnog te doen wat je hebt beloofd. En vooral door je onschuld te zien en jezelf te vergeven.

Zeg maar ja tegen het leven
Bewust ‘ja’ zeggen tegen je behoeften, ook als de ander dat niet plezierig vindt, daar is moed voor nodig. Je bent daarvoor geen verantwoording schuldig. Het betekent dat je luistert naar je lijf en gevoel, in beweging komt en gezonde grenzen stelt. Ook als je vermoedt dat de ander daar niet van gediend is. Dit assertief gedrag is mijns inziens een teken van gezonde zelfzorg en betekent niet dat je handelt tegen de ander. Je maakt juist ruimte voor oprechte verbinding met jezelf en de ander. Je erkent ieders eigenheid en menselijkheid met alle zon- en schaduwzijden die daarbij horen. Dan is sprake van echte ontmoeting van hart tot hart.